Ministri Halimi flet në  Log për zgjedhjen e presidentit të ri, roli i presindetit në reformimin e sistemit të drejtësisë dhe projektet ambicioze që ministri i ka kthyer në realitet

Çfarë kërkohet nga presindeti i ri në lidhje me Këshillin e Lartë të Drejtësisë? Kërkohet integritet. transparencë në procesin e propozimeve, kërkohet nje proces që të bazohet në meritë , që të bazohet në karrierë. Kërkohet vendosmëri në luftën ndaj korrupsionit. Çfarë po ndodh me katër projektet më të rëndësishme të Ministrit të Drejtësisë? Dixhiatlizimi i gjykatave krijimi i portalit qëndror ku do të ndiqet hedhja e shortit dhe vijimi i procesit gjyqësor ,monitorimi on line , inspektimi on line i gjykatave do filloje brenda qershorit. Mbikqyrja elektronike javes që vjen celet tenderi dhe në shtator nis aplikimi; One Stop Shop për Noterët nis me 5 qershor; Përmabrimi privat dhe ai me një portal on line brenda qershorit dhe projeketi madheshtor i Pallatit të Drejtësisë nis faza e parë në dhjetor të këtij viti. Këto janë disa nga çështjet kryesore që trajton Ministri Halimi  në intervistën dhënë gazetarit Artur Kopani në emisionin LOG të  Televizionit Publik Shqiptar.

Çfarë mendoni se do të prodhojnë negociatat që kanë nisur kryeministri Berisha për zgjedhjen e Presindetit të ri?

Ka filluar një proces që ka brenda edhe konsensusin dhe zgjidhjen e kanidatit nga mazhoranca. Është një proces që duket se është në rrugëne duhur dhe qartësisht në rrugën kushtetuesese. Për qa kohë sa është në rrugën kushtetuese dhe po ecën nëpërmjet negoaciatav trasnaprente dhe brenda formatit kushtetuese kam besimi se do të prodhojë produktne duhur atë që oponioni publik pret.
Ka sinjale jo edhe aq pozitive nga ana e Partisë Socialiste, e cila ka vënë kushte për kanidatët, kushte të cilat nuk shkojnë në drejtim të konsensusit. Dhe kudnër qëndrimit të mazhdorancës dhe aletarëve të saj , përfshi këtu edhe LSI.
Qëndrimi i PS është kanidatit nuk duhet të jetë politik.
Palët do te ulen dhe do të sjellin kanidatët e tyre, është e drejtë e maxhorancës por edhe edhe opozitës që të sjellin në tryezën e bisedimeve kanidatët. Të gjithë presin një emër por e rendësshme që procesi të jetë normal, të fillojnë negociatët, të ejtë gjithëpërfshirës si dhe të ndjekë frymën e kushtetutës.

Duket se në parlament sërish është kthyer mungesa e konsensusit si në lidhje me reformën zgjedhore  ndërkohë që ka afate të pëcaktuara dhe të cilave u ka ardhur koha?

Rerfoma zgjedhore ka një çelës suksesi. Çelësi i suksesit të reformës zgjedhore është zbatimi me përpikmëri i rekomandimeve të  OSBE ODHIR ky është çelsi i sukesit. Në se i qëndrohet me korrektësi të gjitha rekomandimeve të OSBE ODHIR-it. sigurisht që është i garantuar sukesi i refomës zgjedhore. Në se devijohet nga këto rekomandime atëherë procesi vihet në dyshim. Kjo është e rendësishme sepse rekomandimet e OSBE ODHIR-it janë të një arbitri mbi palët, profesional , të arsyeshëm , objektiv. Dhe po të vihet re , orientimi i Komisionit të Reformës Zgjedhore  ishte zbatimi i rekomandimeve për hartimin e kodit zgjedhor.
Ambasadori i OSBE-së është prononcuar duke deklaruar se komisioni ka bërë një punë të shkëlqyer. Ka hartuar një paketë ku është zbatuar pikë më pikë rekomandimet e dhëna dhe ka bërë thirrje forcave politike ta miratojnë këtë paketë ligjesh.
Ndërkohë që mbeten tre çështje të pazgjidhura. Çështja e parë ka të bërë me riformatimin e Komisionit Qëndror të Zgjedhjeve për ta bërë atë me konsensual. Formula mbi të cilën është zgjedh komisionit aktualë  ka marrë 128 vota. ,PS po këmbëngul që anëtarin i 7 të zgidhet nga Avokatit i Popullit, të gjithë e dime se nga ka ardhur, ai. Po rekomandimi i ODHIR-it  nuk kërkon të ndryshojmë pjesëmarrjen e anëtarve të komisionit qëndror të zgjedhjeve. Duke mos qënë rekomandim atëherë k devijomë nga objekti i punës së Komisionit të Reformës Zgjedhore.
Cila është çështja tjetër , dy anëtarë të Komsionit Qëndror të zgjedhjeve mund të marrin çdo lloj prove dhe mund të fusin sistemin në njëspiraleje. Nuk është një rekomandim i ODHIR-it. Rekomandimi i ODHIR-it ka qënë që të gjitha vendimet e Kolegjit Zgjedhor duhet të zbatohen pikë për pikë nga Komisioni Qëndror i Zgedhjeve. Komisioni Qëndror i Zgjedhjeve duhet të furnizojë Kolegjin zgjedhor me çdo provë që ai e quan të arsyeshme.
Çështja e tretë është cështja e teknollogjisë. Partia Demokartike e pranoi këtë kërkesë për të shfaqur frymën e konsensusit por rekomandimi i ODHIR-it është që kjo të jetë një projekt pilot, ashtu siç bëhen të gjitha sistemet digitale. .
Paketa me ndryshime është një paketë që i përfshin gjithë rekomandimet. .
Por z. Rama pasi bllokoi reformën në drejtësisë duke mos miratuar Gjykatën admninistrative , e cila pati kosto , na u refuzua statusi për në BE. Vijmë sot ka ngelur pa u miratuar reforma zgjedhore dhe ajo paralamentare të cilat unë kam përshtypjen se me tentativat e tij z . Rama do që të ketë në dorë cështjen e bllokimit të statusit të vendit kanidat dhe në se në tetor kjo gjë miratohet , Rama do ti lëshjojë këto çështje ashtu siç ka lëshuar edhe çështje të tjera. Kjo besoj se është arsyeja, sepse objekti i punës së Komisionit të Reformës Zgjedhore është miratuar me rregulloren e Komisionit.

Çfarë do ti kërkoj mazhoranca presidentit të ri për të dhenë shtysë reformave në drejtësi?

Presidenti i Republikës ka një rol vendimtar në çështjet e karrierës në çështjet e ndërtimit të sistemit të  drejtësisë. Në mënyrë permanente gjatë këtyre 12 viteve kanë qënë Presidentët e Republikës së Shqipërisë , si kryetarë të Këshillit të Lartë të Drejtësisë  të cilët ose e kanë shkatërruar tërësisht sistemin ose nuk kanë mundur dot të rrisin performancën e sistemit. Dhe ky është një fakt aspak pozitiv. Çfarë kërkohet nga presindeti në lidhje me Këshillin e Lartë të Drejtësisë , kërkohet integritet. transparencë në procesin e propozimeve, kërkohet nje proces që të bazohet në meritë , të bazohet në karrierë, kërkohet vendosmëri në luftën ndaj korrupsionit. Kush është organi që elemimon dhe ndan , gjyqtarin e mirë nga gjyqtari devijant është KLD dhe në se ka një dështim spektakolar të KLD-së dhe Presidentit aktual është çështja e vlerësimit të gjyqtarëve. Ka qënë sfidë për presidetin Topi mbajtja mbledhje të hapura, gje që unë ia kam këkuar, dëgjimi i të gjitha anëtarëve të KLD-së mbi qëndrimin që ata mbajnë ndaj luftës së korrupsionit , mbi qëndrimin që duhet të mbajnë ndaj gjyqtarëve devijant, apo qëndrimit që duhet mbajtur ndaj gjyqtarëve që duhet të promovohen pra në pjesën transparencës dhe në pjesën e promovimit në bazë të meritës. Merita nuk është fjalë në eter. Merita zbatohet në sistem vlerësimi. Është detyrë themelore e KLD dhe deri më sot sistemi i vlerësimit i hartuar është i dështuar. Janë bllokuar emërimit i 20 kryetarëve të Gjykatave. Pra 80 kryetarë gjykatash sot nuk marrin mandatin  sepse duhet të mbarojë sistemi i vlerësimit Pra duhet të vlerësohen të gjithë gjyqtarët me notë nga pesë deri në dhjetë dhe më pas anëtari i KLD-së thotë se do të zgjedh për kryetarë gjykate atë që ka notën dhjetë dhe jo pesë. Do të votohet një gjyqtarë për të kaluar nga shkalla e parë në Apel vetëm ai që ka rezultate të larta në punë, pra ka notën 8,9,10. Dhe ky është thelbi jo vetëm i luftës ndaj korrupsionit por edhe konsolidimit të sistemit gjyqësor sepse në rast se ti promovon  gjyqtarin devijant i ke dhënë krah gjyqtarit të korruptuar dhe i ke futur thikë në zemër atij gjyqtarit të ndershëm.

Por cfarë po bëhet z. Ministër për të luftuar korrupsionin në sistemin e drejtësisë ? Cila është detyra e mazhorancës ne kete drejtim ?
 
Ajo që ne kemi nisur është digitalizimi i sistemit të drejtësisë . Çfarë është dixhitalizimi i sistemit të drejtësisë. Të bëjmë të qartë dhe trasparente çdo procedurë të procesit gjyqësor .
Kemi përfunduar një sistem dixhital tërësor me një portar kryesor për të gjithë gjykatat . Ka pasur gjykata me portal dhe faqen online por nuk kanë qënë të lidhura me njera tjetër deri para një viti. Portali Qëndror i krijuar , i cili tashmë po testohet , do të tregojë një trasparencë totale të çështjes, do të tregoj që nga momenti që hidhet shorti on line deri në momentin kur përfundon dhe deri kur ekzekutohet çështja . Kjo është e rëndësishme sepse duke qënë transparent procesi rritet përgjegjshmëria e gjyqtarit ndaj publikut.
Po pati   monitorim , po u kthyen projektorët ndaj sistemit gjyqësor sigurisht që publiku do të jetë më i qartë për atë që ndodh. Në se dicka nuk shkon me procesin gjyqësor publiku do të ndezë llambat e alarmit nëpërmjet një tjetër portali on line, Ankimimit On line në drejtim të Ministrisë dhe Këshillit të Lartë të Drejtësisë. Ky portal on line i ankimit ka nisur dhe ka rreth 10 -15 ankesa në ditë të cilat nuk janë pak  dhe qytetarët kanë mundësi të shohin on line se ku shkon ankesa e tyre.
Perveç kësaj po ecim përpara me rregjistrimin audio të çdo seance . Sistemet audio dhe video që do të nisin në shtator do të bëjnë të mundur të shihet se çfarë ndodh në çdo seancë gjyqësore. Kemi instaluar edhe inspektimit on line, që do të thotë që në momentin që ne kemi një ankesë on line nga qytetari , inspektori sërish on line hyn në portalin e Gjykatës merr materiale e duhura dhe përgatit një raport brenda dy ditësh jo dy muaj , sepse aty ka të skanuar të gjithë proçesin gjyqësor. Me pas vendimi për gjyqtarit depozitohet në KLD. Ketu vijmë sërish tek KLD.
Kam depozituar deri më sot 10 kërkesa për proçedim disiplinor të gjyqëtarëve  dhe me keqradhje konstatoj se jo të gjitha janë marrë në konsideratë sepse anëtarët e KLD-së , nuk them se kanë rënë pre e korrupsionit por të ndikimeve personale , njohjeve.

Një tjetër rrugë për të luftuar korrupsionin është heqja e imunitetit? Pse nuk hiqet ?

Imuniteti është një korrancë e panevojshme për gjyqtarët. Ka pasur një draft të Partisë Demokratike për heqjen e imunitetit me dy alternative o më ndryshime kushteuese o me ndryshime në  kodin e procedurës penale. Është marrë edhe mendimi i Komisionit të venecias i cili është shprehur që pro draftit dhe që  vendimi për këtë  ndryshim të merren me shumicë të cilësuar votash. Por Partia Socialiste  ka kondicionuar heqjen e imunitetit nëpërmjet ndryshimeve kushtetuese : E ndryshojnë kushtetutën për heqjen e imnutetit por duam edhe ndryshime për zgjedhjen e Presidentit me 84 vota, thotë PS. Këtu ka mbetur edhe cështja e imunitetit të politikanëve dhe gjyqtarëve. Ka një sinjal nga Këshilli i Europës, projekti PACA që synon të nxisë marrveshjesn mes palëve për këtë problem priten të këtë rezultate që më pas të gjendet zgjidhja.

Që në fillim të punës suaj si Ministër i Drejtësisë keni nisur një projekt ambcioz atë të mbikqyrjes elektronike? Kur do të nisë aplikimin ky projekt, ligji për të cilin është miratuar tashmë?

Kam pasur katër  projekte që ditën që kam nisur punën si ministër. Projekti i parë ka të bëjë me digitalizimin e sistemit gjyqësor, për të cilët folem më lartë dhe do ta lancojmë brenda këtyre javëve sapo të mbaroj testimi; projekti i dytë ka qënë mbikqyrja elektronike një mënyrë alternative e dënimit, një risi e re  që na bën lider në rajon; prjeketi i tretë ka të bëjë me dixhitalizimin e noterisë dhe përmbarimit. Projekti i katër është ndërtimi i Pallatit të Drejtësisë .
Sot ( e premte)  për këtë projket kemi patur  një takim shumë të mirë me kryetarin e Banshkisë ekipin e tij dhe me ambasadorin Sequi dhe ekipin e tij, po ashtu edhe unë me ekpin tim së bashku me konsulentët, arkitiketët . Në këtë takim shumë të vlefshëm ramë dakord që pallati i Drejtësisë të fillojë të ndërtohet në muajin dhjetor , Projeketi sigurisht më parë do të marë pëlqimin e studios që merret me projektimin e bulevardit dhe në dhjetor së bashku me Kryetarin e Bashkisë dhe ambasadori i delegacionit të BE do të vendoset guri e parë për ndërtimin e një prej godinave më madhështore që do të jetë në krye të bulevardit të ri të Tiranës. Janë 14 milionë euro që investohen nga BE të cilat  financojnë fazën e parë të projektit që përshijnë ndërtimin e Gjykatës së Apelit për Çështjet civile dhe Administrative dhe faza e dytë përfshin Gjykatën Kushtetuese, Gjykatën e Lartë, Këshillin e lartë të Drejtësisë dhe Shkollën e Magjistraturës duke finanlizuar kështu ndërtimin e një prej projekteve më madhështore që do të prijnë Bulevardin e ri.

Së shpjeti do të çelet tenderin për Mbikqyrjen elektronike. Të mërkurën Këshilli i Ministrave do të kalojë një vendim për autorizimin e Ministrisë në çeljene tenderit ndërkombëtar . Ky komision i tenderit do të përbëhet nga ekspertë britanik, do të marrim modelin britanik i cili deri më tani së bashku me atë belg janë ndër më të suksesshmit në Europë. Gjykoj që në shtator pas përfundimit të tenderit do të kemi edhe aplikimet e para. Opozita e absetenoi miratimin e ligjit të mbikqyrjes elektronike me pretendimin se këtë shërbim do ta merrte privati, por edhe pse në Angli është privati që e kontroll në Shqipëri ashtu si edhe në 80% te vendeve të BE ky shërbim do të jetë publik. Por sigurisht edhe ky projekt si çdo projket duhet të testohet dhe fillimisht projekti pilot do të ngrihet për Tiranën .
Mbikqyrja e elektronike e bën më të sigurt jetën e qytetarëve , ule kostot e të dënuarit dhe rehabiliton më shpjetë atë. Ky projekt e bën Shqipërinë lider në rajon sepse nuk e ka aplikuar asnjë nga fqinjtë tanë,  Greqi,Maqedoni, Mali i Zi etj.

Po përsa i përket reformave në shërbimin noterial dhe përmbarimit, sa efektive kanë qënë ?

Të treja këto shërbime publike janë shumë të rëndësishme për drejtësisë, jo vetëm gjykata e prokuoria , por këto sektorë të shërbimit publik janë jashtëzakonisht të rëndësishme për sistemine  drejtësisë . Noteria është shumë e rëndësishme për sistemin, në rast se një kontratë, një akt noetrial nuk kryhet në mënyrën e  duhur telashet për qytetarët janë të pashmanshme. Kemi krijuar një sistem ONE STOP SHOP për Noterët , i cili fillon aplikimin e tij në 5 qershor , një sistem që shmang qytetarët nga kontakti me ZRPP.
Tek noteri qytetarët do të marrin një sërë shërbimesh do të marrin informacionin nga ZRPP vetëm me një klikim brenda 1 minuti , do të paguajnë taksat , tarifat për transaksionin tek zyra e noterit , do të paguajnë të gjithë çmimin e transaksionit në llogarinë e noterit . Dhe këtu dua të ndalem, nuk do të paguajnë në llogarinë e noterit dhe noteri merr paratë e ikën në shtëpi, por do të paguajnë paratë që hidhen në llogarinë bankare të noterit në emër të shitësit . Pra në momentin që noteri ka shkuar në ZRRP ka marrë tapinë për blerësin , atëherë paratë kalojnë në favor të shitësit duke evituar në këtë mënyrë probleme që mund të ndodhnin më parë. Qytetatri e bën gjumin e qetë, procesin po e merr në kohë reale jo për 20 ditë por për pesë ditë, e ka të sigurt se po e merr jo vetë por nga një profesionist dhe nuk ikën asnjë para nga dora pa marrë tapinë në shtëpi. Dhe ajo që do të bëjmë tani se nga çdo transaksion do te mbahet një tarifë për të kirjuar fondin e kompesimit, e ka Italia, Franca. Të siguruar në një shoqëri e cila në se ndodh që një qytetarët ka marrë nga noteri një dokument që më pas ka rezultuar me probleme ai kompesohet nga shoqëria ndëkombëtare për humbjen e tij.
Qytetari të jetë i qete se çdo dokument që merr nga zyra e noetrit dhe firmën dhe vulëne  tij është i sigurt. Kjo është siguria jurdike për këtë siguri jurdike ka nevojë qytetarët.

Po kështu edhe reforma në përmbarimin privat ,është një histori suksesi. Përmbarimi privat është si sukseshëm në ekzekutimin e 90 % të titujve  . Edhe këtë sektor po e dixhitalizojmë dhe pas pak ditësh do të lancojnë portalin on line për përmbarimin , ku qytetarët  e interesuar do të shohim e çfarë po bën përmbaruesi privat me çështjen . Unë besoj se brenda fundit të qershorit dhe fillimit të korrikut realizonë digitalizimin e të gjithë këtyre aktorëve të rëndësishëm për sistemin e drejtësisë duke krijuar një sistem dixhital drejtësise më të mirën në rajon, i cili do të rrisë transparenvën dhe ulë korrupsionin, do të rrisë përgjegjësitë dhe do të rrisë performancën e sistemit. Npërmjet inspketimit on line të këtyre sektorëve ne  largojmë devijantin dhe sistemi ecën përpara.